Wiertła do metalu
Narzędzia

Wiertła do metalu


Cechy podstawowe wierteł krętych

Wiertła do metali są wykonane z wysokiej jakości materiałów przy zastosowaniu najnowszych technologii oraz posiadają geometrię ostrzy dostosowaną do różnych właściwości materiałów. Wiertła są zoptymalizowane pod kątem wiercenia przy użyciu ręcznych elektronarzędzi i odznaczają się następującymi cechami ogólnymi:
– jakość odpowiada zastosowaniu przemysłowemu dla wierteł standardowych, – budowa wiertła pozwala na zwiększenie prędkości wiercenia nawet do 40%,
– oferowanych jest kilka typów geometrii ostrzy. Właściwie dobrana geometria wiertła zmniejsza siłę wymuszająca posuw nawet do 50%, co chroni maszynę, ułatwia pracę oraz zwiększa liczbę otworów wierconych z jednego naładowania akumulatora,
– samocentrujące ostrze ze szlifem krzyżowym eliminuje ześlizgiwanie się wiertła oraz nawiercanie wstępne,
– wiertła mają zwiększoną trwałość, dzięki dobranym gatunkom materiałów, zastosowaniu korekcji ostrzy oraz pokryciu powierzchni, np. wiertło HSS-TiN ma sześciokrotnie zwiększoną trwałość,
– bardzo korzystny stosunek cena wiertła/ wydajność wiercenia.

Rys. 1. Rodzaj geometrii ostrzy w wiertłach Bosch Rys. 1. Rodzaj geometrii ostrzy w wiertłach Bosch

Proces wiercenia wiertłem krętym

Warto wiedzieć, jak pracują ostrza wiertła podczas wiercenia, aby trafnie dobrać odpowiedni typ i zapobiegać szybkiemu stępieniu narzędzia. W procesie wiercenia otworu w pełnym materiale biorą udział dwie krawędzie skrawające główne wiertła, krawędź poprzeczna nazywana ścin oraz dwie pomocnicze krawędzie boczne.
Kąty natarcia i prędkość skrawania wzdłuż głównych krawędzi skrawających zmniejszają się w kierunku osi, co powoduje znaczne różnice odkształceń warstwy skrawanej, a w rezultacie zróżnicowane spęczenie wióra. Wiór szybciej się tworzy na obwodzie wiertła niż w pobliżu osi. Kierunek spływu wióra w różnych punktach krawędzi skrawających jest różny. Ogólnie odprowadzenie wiórów jest tym lepsze, im większy jest kąt pochylenia rowka wiórowego. Ze względu na wzrost kąta natarcia w kierunku obwodu wiertła, kąt ostrza na narożu jest najmniejszy. Sprzyja to szybkiemu zużyciu ostrza w tym miejscu, tym bardziej intensywnemu im mniejszy jest kąt ostrza.
Krawędź poprzeczna wiertła – ścin, charakteryzuje się dużym ujemnym kątem natarcia a skrawanie w tym miejscu odbywa się z bardzo małą prędkością. W związku z tym na całej długości ścinu nie tyle występuje skrawanie, co skrobanie i zgniatanie materiału. Przy wierceniu otworu w pełnym materiale około 65% siły posuwu przypada na pracę ścina, ponieważ występują duże siły tarcia. Powoduje to szybki wzrost temperatury w tym obszarze i w konsekwencji szybkie zużycie ostrza ścinu. Celem zmniejszenia takich niekorzystnych zjawisk stosuje się korekcję ostrzy wiertła.

Pokrycie powierzchni wiertła

Wiertła do metalu

Wiertła profesjonalne są obecnie wykonywane wyłącznie ze stali szybkotnącej HSS lub ze stali kobaltowej HSS-E. Powierzchnia niektórych typów wierteł jest dodatkowo pokrywana warstwą ochronną celem podwyższenia jakości narzędzia. Na pokrycie powierzchni jest najczęściej stosowany azotek tytanu TiN w kolorze złocistym. Taka powłoka zwiększa twardość powierzchni narzędzia i zmniejsza tarcie podczas wiercenia, dzięki czemu redukowane jest ciepło wytwarzane podczas wiercenia. Wiertło z pokryciem TiN ma kilkakrotnie wyższą trwałość.

Podstawowe rodzaje wierteł do metalu

W grupie wierteł krętych do elektronarzędzi przeznaczonych do wiercenia w metalach wyróżniają się w ofercie Bosch cztery zasadnicze typy.

Wiertła do metalu – walcowane HSS-R

Wiertła wg DIN 338 wykonane są ze stali szybkotnącej HSS (SW7 M), posiadają walcowane rowki wiórowe, ostrze stożkowe typu B, kąt wierzchołkowy 118°, kąt rowków wiórowych 19 – 40° (typ N), kolor czarny. Średnice wierteł od 1,0 do 13,0 mm co 0,1 mm.
Wiertła tego typu charakteryzują się wysoką elastycznością, uzyskaną w wyniku odpowiedniej obróbki cieplnej. Mniejsze ryzyko złamania wiertła występuje zwłaszcza w przypadku wiercenia otworów o średnicy poniżej 6 mm. Rowek wiórowy pokryty jest warstwą tlenku, która zapewnia szybsze odprowadzanie wiórów. Wzmocniony, wytrzymały rdzeń oraz zwiększona twardość w obszarze roboczym gwarantują wiertłom dłuższą żywotność.
Opisane właściwości wierteł HSS-G sprawiają, że są najbardziej popularne i przeznaczone do różnorodnych zastosowań. Służą do wiercenia otworów w stalach stopowych i węglowych o wytrzymałości do 900 N/mm2, metalach nieżelaznych, żeliwie szarym.

Wiertła do metalu – HSS-G

Wiertła wg DIN 338 wykonane są ze stali szybkotnącej HSS (SW7 M), posiadają frezowane rowki wiórowe, ostrze ze szlifem krzyżowym typ A, kąt wierzchołkowy 135°, kąt rowków wiórowych 19 – 40° (typ N), kolor metaliczny. Wiertło jest w całości przeszlifowane. Średnice wierteł od 0,5 do 13,0 mm co 0,1 mm. Wykonane wg DIN 340 posiada dodatkowo powierzchnię pokrytą warstwą tlenku, co ułatwia odprowadzanie wiórów.
Precyzyjnie szlifowane wiertła typu HSS-G, DIN 338/340 umożliwiają o 40% szybszy postęp pracy, względnie o 50% mniejszą siłę wymuszania posuwu w porównaniu ze standardowo szlifowanymi wiertłami ze stali szybkotnącej z ostrzem szlifowanym stożkowo. Wąskie tolerancje szlifowania ostrzy wierteł zapewniają wykonywanie otworów z najwyższą dokładnością wymiarową. Właściwości samo centrowania wiertła, dzięki szlifowi krzyżowemu ostrza sprawiają, że przy wierceniu otworów o średnicy do 10 mm zbędne staje się uprzednie punktowanie oraz wstępne nawiercanie otworu mniejszego. Wiertła typu HSS-G są przeznaczone do wiercenia otworów w stalach stopowych i węglowych o wytrzymałości do 900 N/mm2, metalach nieżelaznych, staliwie, żeliwie szarym, spiekach żelaza, żeliwie ciągliwym.
W ofercie jest również wiertło dwustronne HSS-G, które zostało zaprojektowane specjalnie z myślą o zastosowaniu w zakładach naprawy karoserii oraz obróbki metali, np. do wiercenia otworów pod nity.

Wiertła do metalu – HSS-Co

Wiertła HSS-Co są wykonywane wg DIN 338 ze stali szybkotnącej HSS-E (SK5 M) z dodatkiem 5% kobaltu. Dzięki temu odznaczają się podwyższoną wydajnością skrawania i większą odpornością na temperaturę. Wiertła posiadają ostrze ze szlifem krzyżowym typ D, kąt wierzchołkowy 135°, rowki wiórowe typ N, kolor brązowy. Wiertło jest w całości przeszlifowane. Średnice wierteł od 1,0 do 13,0 mm.
Wiertła HSS-Co są przystosowane do obróbki stali stopowych i węglowych o wytrzymałości do 1000 N/mm2, stali nierdzewnej, żeliwa szarego, stali kwaso- i żaroodpornych. Podczas wiercenia niezbędne jest stosowanie chłodzenia.

Wiertła do metalu – HSS-TiN

Wiertła HSS-TiN są wykonane ze stali szybkotnącej wg DIN 338. Wiertła posiadają ostrze ze szlifem krzyżowym typ A, kąt wierzchołkowy 135°, rowki wiórowe typ N, kolor złocisty. Wiertło jest w całości przeszlifowane a powierzchnia pokryta azotkiem tytanu. Średnice wierteł od 1,0 do 13,0 mm.
Wiertła typu HSS-TiN są przeznaczone do obróbki stali stopowych i węglowych o wytrzymałości do 900 N/mm², żeliwa ciągliwego, spieków żelaza, miedzi, brązu. Stosować razem z chłodziwem. Wiertła umożliwiają do 40% szybszy postęp wiercenia w porównaniu do wiertła o kącie wierzchołkowym 118°, bez ostrza szlifowanego krzyżowo. Powłoka z azotku tytanu znacząco zmniejsza tarcie i obniża niebezpieczeństwo przywierania wiórów do wiertła. Dzięki temu zwiększa się znacząco trwałość wiertła i wydajność wiercenia.
Wiertła kręte Bosch są sprzedawane w opakowaniach po kilka sztuk, pojedynczo, jak również są kompletowane w liczne zestawy.

Wiertła do metalu
BOSCH radzi
Pamiętajmy, że do wiercenia w materiałach twardych lub dających krótki wiór należy stosować wiertła o większym kącie wierzchołkowym i mniejszym kącie natarcia. Natomiast do wiercenia w materiałach miękkich i ciągliwych lub dających długi wiór należy stosować wiertła o mniejszym kącie wierzchołkowym i większym kącie natarcia. Jeżeli jest to tylko możliwe, podczas wiercenia w metalu należy stosować chłodzenie. Przy jego stosowaniu trwałość wiertła wzrasta nawet sześciokrotnie.

Robert Myśliwiec
Brand Manager ds. Osprzętu Bosch

2 Replies to “Wiertła do metalu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *